Temsilî senaryo · Hizmet 01 · İş Kazası Teknik İncelemesi
Pres kazasında kök neden: El neden kalıba girdi?
Kayseri · Metal parça üretimi · 45 çalışan
Durum
“D. Metal San. Ltd. Şti.”nin gece vardiyasında, altı aylık operatör H.T. (27) eksantrik preste kalıba parça yerleştirirken sağ elinin iki parmağını kaybeder. İşyerindeki ilk kanaat “çalışan dikkatsizdi” yönündedir. İşveren, başlayacak soruşturmayı ve SGK sürecini öngörerek olay yeri bozulmadan bağımsız teknik inceleme ister.
Yapılanlar
- Olay yeri ve ekipman incelemesiİki el kumanda butonlarından birinin bantla sabitlendiği, ışık perdesinin devre dışı bırakıldığı tespit edilir ve fotoğraflarla kayda alınır.
- Belge incelemesiRisk değerlendirmesinde pres için “ışık perdesi mevcut” yazdığı, periyodik kontrolün süresinin geçtiği ve operatörün işe özgü eğitiminin kayıtlı olmadığı görülür.
- GörüşmelerHedef adedi yetiştirmek için butonun vardiya sorumlusunca köprülendiği beyanı alınır ve diğer bulgularla karşılaştırılır.
- Kök neden analiziBalık kılçığı ve 5 neden yöntemiyle kaza tek bir hataya değil; üretim baskısı, devre dışı koruyucu, denetim ve eğitim eksikliği zincirine bağlanır.
- Rapor ve DÖFHer bulgu mevzuat maddesiyle eşleştirilir. Butonların kurcalamaya karşı korunması, ışık perdesinin kilitli devreye alınması, vardiya sorumlusu eğitimi ve günlük kontrol listesi önerilir.
İşverenin karşı karşıya kalabileceği hukuki ve mali sonuçlar
- Ceza davası
- Vardiya sorumlusu, işveren vekili ve görev yönünden ilgili kişiler hakkında taksirle yaralama soruşturması açılabilir. Organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır neticelerde ceza artırılır. Koruyucunun bilerek devre dışı bırakılması bilinçli taksir sayılırsa soruşturma şikâyete bağlı olmaktan çıkar ve ceza ayrıca artırılır.TCK m.89, m.22/3
- İdari para cezaları
- Risk değerlendirmesindeki gerçeğe aykırı bilgi, eksik eğitim ve süresi geçmiş periyodik kontrol için ayrı ayrı idari para cezası uygulanabilir. Eğitim gibi bazı yükümlülüklerde ceza her çalışan için ayrı hesaplanır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.6331 s.K. m.26
- SGK rücu davası
- SGK’nın yaptığı tedavi giderleri, ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ve bağlayacağı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri, işverenin kusur oranında işverenden geri istenir.5510 s.K. m.21
- Tazminat davaları
- Çalışan, iş gücü kaybından doğan maddi tazminat ile manevi tazminat talep edebilir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü bu davaların temelidir.TBK m.417, m.54, m.56
- İşin durdurulması
- Pres gibi hayati tehlike oluşturan bir ekipmanda eksiklik giderilinceye kadar iş durdurulabilir; bu da üretim ve sipariş kaybı demektir.6331 s.K. m.25